“ดร.ณัฏฐ์” ออกโรงชี้แจงข้อกฎหมายกระจ่าง! หนุนนโยบายรัฐบาลคุมเข้มอาวุธปืนเพิ่มความปลอดภัยให้ประชาชน ชี้ปมร้อน “อนุทิน” โพสต์เฟซบุ๊ก “ยิงโจรในบ้านก็ผิด” ถูกต้องตามหลักกฎหมายอาญา ย้ำชัดการอ้างเหตุป้องกันตัวไม่ใช่รอดพ้นคดีทันที แต่เป็นหน้าที่ของจำเลยต้องไปพิสูจน์ความจริงในชั้นศาล พร้อมหยิบคดีสะเทือนขวัญ “ฉลอง เรี่ยวแรง” ยิงนายก อบจ.นนทบุรี มาเทียบเคียง ชี้อ้างป้องกันตัวลอยๆ ไม่ได้หากมีหลักฐานมัดแน่น

วันที่ 12 สิงหาคม 2569 สืบเนื่องจากกรณีที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้โพสต์ข้อความผ่านทางเฟซบุ๊กส่วนตัวตั้งค่าสาธารณะระบุว่า “ป้องกันตัวในบ้าน จริงๆก็ไม่ได้ ยิงโจรในบ้าน ก็ผิดอยู่ดี กฎหมายไม่ได้คุ้มครองตรงนั้น” จนกลายเป็นประเด็นร้อนแรงทางการเมือง โดยมีพรรคการเมืองฝ่ายค้านออกมาแสดงความคิดเห็นโต้แย้งว่าการยิงโจรในบ้านไม่ถือเป็นความผิดนั้น

ล่าสุด ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ “ดร.ณัฏฐ์” นักกฎหมายมหาชน ได้ออกมาให้ความเห็นทางกฎหมายเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยระบุว่า มูลเหตุสำคัญที่ทำให้นายกรัฐมนตรีต้องลุกขึ้นมาประกาศนโยบายรัฐบาลในการควบคุมอาวุธปืนอย่างเข้มงวดเพื่อเพิ่มความปลอดภัยแก่ประชาชน สืบเนื่องมาจากคดีสะเทือนขวัญกรณี นายฉลอง เรี่ยวแรง อดีต ส.ส. 3 สมัย จังหวัดนนทบุรี ได้ใช้อาวุธปืนสังหาร พ.ต.อ.ธงชัย เย็นประเสริฐ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี (นายก อบจ.นนทบุรี) จนเสียชีวิต ประกอบกับโศกนาฎกรรมครั้งใหญ่กรณีเด็กนักเรียนใช้อาวุธปืนเถื่อนสังหารตาและยายในบ้านพัก ก่อนนำปืนไปก่อเหตุยิงผู้บริหารการศึกษา ครู และนักเรียนในโรงเรียนเดียวกัน

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวถึงมาตรการควบคุมอาวุธปืนว่า ประเทศไทยมีกฎหมายควบคุมเฉพาะตัวตาม พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 7, 8 ทวิ, 12, 24, 72, และ 72 ทวิ ซึ่งความผิดฐานมีอาวุธปืนและพกพาสีปืนถือเป็นคนละความผิดกัน ทั้งนี้ หากต้องการปรับปรุงกฎหมายอาวุธปืนสามารถทำได้ 2 วิธี คือ การแก้ไขรายมาตราผ่านฝ่ายนิติบัญญัติซึ่งใช้เวลานาน หรือการใช้อำนาจฝ่ายบริหารโดย “กฎกระทรวงมหาดไทย” ซึ่งนายอนุทินในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสามารถตราขึ้นได้ทันท่วงทีเพื่อลดอาชญากรรมอย่างเร่งด่วน

สำหรับประเด็นข้อถกเถียงเรื่องโพสต์เฟซบุ๊กของนายกรัฐมนตรีที่ระบุว่า “ยิงโจรในบ้าน ก็ผิดอยู่ดี” ในแง่ของกฎหมายนั้น ดร.ณัฏฐ์ อธิบายว่า กรณีการฆ่าผู้อื่นโดยเจตนาถือเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288 และหากมีเหตุฉกรรจ์ เช่น ฆ่าเจ้าพนักงานหรือฆ่าโดยไตร่ตรองไว้ก่อน จะมีระวางโทษหนักถึงขั้นประหารชีวิตตามมาตรา 289

ส่วนการใช้อาวุธปืนยิงเพื่อป้องกันชีวิตและทรัพย์สินถือเป็นเหตุยกเว้นความผิด แต่พฤติการณ์แห่งคดีต้องพิจารณารายละเอียดเป็นเรื่อง ๆ ไป ไม่อาจเหมารวมเพื่อให้ประชาชนเข้าใจว่าการยิงโจรแล้วจะไม่ผิดกฎหมาย ดร.ณัฏฐ์ ย้ำว่า “แม้จะมีกฎหมายบัญญัติเรื่องการป้องกัน ความจำเป็น หรือบันดาลโทสะ แต่ภาระการพิสูจน์เป็นหน้าที่ของผู้ต้องหาหรือจำเลยในชั้นศาล มิได้หมายความว่ายิงโจรแล้วไม่ผิดเลย” ผู้กระทำต้องมีพยานหลักฐานมาแสดงให้ศาลเห็นว่าเป็นการกระทำโดยป้องกันตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68 ภายใต้เงื่อนไขต้องเป็นภยันตรายอันละเมิดต่อกฎหมาย ใกล้จะถึง และเป็นการกระทำพอสมควรแก่เหตุ ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกายึดหลักวิถีทางน้อยที่สุดและสัดส่วนที่เหมาะสม เช่น หากยิงโจรต้องยิงในระดับต่ำ ไม่ใช่ยิงบริเวณศีรษะหรืออวัยวะสำคัญ

“พูดภาษาชาวบ้านคือ ยิงโจรมีความผิด แต่คนยิงจะตกเป็นผู้ต้องหาและจำเลยโดยต้องไปพิสูจน์ในชั้นศาลและมีภาระการพิสูจน์ให้เข้าข้อยกเว้นว่าเป็นการป้องกันตัวหรือจำเป็น ซึ่งในชั้นพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการจะสั่งฟ้องดำเนินคดีทุกราย ให้เข้าใจตรงกันนะครับว่ากฎหมายมีความศักดิ์สิทธิ์” ดร.ณัฏฐ์ กล่าว

นอกจากนี้ ดร.ณัฏฐ์ ยังได้นำกรณีของ นายฉลอง เรี่ยวแรง มาเทียบเคียง โดยระบุว่า จากภาพกล้องวงจรปิดขณะเกิดเหตุ นายฉลองเดินถืออาวุธปืนไขว้หลังขึ้นไปบนรถของ พ.ต.อ.ธงชัย และอ้างว่าอีกฝ่ายกำลังจะชักปืนสู้ ภาษานักเลงเรียกว่า “ยิงปืนเร็วกว่า” แล้วอ้างเหตุป้องกันตัว ซึ่งผู้ต้องหาจะให้การอย่างไรก็ได้ แต่คดีนี้มีหลักฐานกล้องวงจรปิดบันทึกไว้ชัดเจน พฤติการณ์ร้ายแรง ศาลย่อมไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวเนื่องจากเกรงหลบหนีและอัตราโทษสูง การอ้างเหตุป้องกัน จำนึง หรือบันดาลโทสะลอย ๆ โดยไม่มีหลักฐานเป็นไปไม่ได้ ยิ่งพฤติการณ์ที่เป็นผู้ก่อภัยขึ้นก่อนยิ่งอ้างไม่ได้ ส่วนข้อหาฆ่าผู้อื่นโดยไตร่ตรองไว้ก่อนมีบทลงโทษประหารชีวิต แม้จะเคยทำคุณงามความดีหรือเป็นอดีต ส.ส. 3 สมัย ศาลก็จะไม่ลดโทษให้