ผลสำรวจไอเอฟดีโพลสะท้อนวิกฤตศรัทธา ประชาชนกว่าร้อยละ 75 ไม่เชื่อมั่นการแก้ปัญหาน้ำมันแพงและขาดแคลนของรัฐบาล ระบุสาเหตุหลักมาจากความล่าช้าในการบริหารและผลประโยชน์ทับซ้อน พร้อมเสนอแนะให้ปรับเปลี่ยนนโยบายการอุดหนุนแบบเหวี่ยงแห เป็นการช่วยเหลือเฉพาะกลุ่มที่เปราะบางและเร่งรื้อโครงสร้างราคาที่ไม่เป็นธรรม

สถาบันการสร้างชาติ ร่วมกับสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา และไอเอฟดีโพลแอนด์เซอร์เวย์ แถลงผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนทั่วประเทศจำนวน 1,201 ราย เกี่ยวกับสถานการณ์น้ำมันแพงและภาวะน้ำมันขาดแคลน พบว่าประชาชนส่วนใหญ่ร้อยละ 44.63 มองว่าสาเหตุมาจากวิกฤตการณ์โลกและราคาน้ำมันในตลาดโลกที่พุ่งสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม อีกร้อยละ 43.80 เห็นว่าเกิดจากการที่รัฐบาลรับมือวิกฤตได้ล่าช้า บริหารจัดการไม่ทันเหตุการณ์ และร้อยละ 39.05 เชื่อว่ามีปัญหาเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนที่ทำให้ไม่กล้าปรับปรุงโครงสร้างราคา

ในด้านมาตรการอุดหนุนราคาน้ำมัน ผลสำรวจระบุว่าประชาชนร้อยละ 36.64 ต้องการให้รัฐบาลอุดหนุนเพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อชะลอไม่ให้ราคาพุ่งสูงเร็วเกินไป ขณะที่ร้อยละ 22.72 เสนอให้มุ่งเน้นช่วยเหลือเฉพาะกลุ่มที่จำเป็น เช่น ภาคขนส่งสาธารณะ หน่วยกู้ภัย และเกษตรกร และอีกร้อยละ 21.07 เห็นควรให้หยุดการอุดหนุนและนำงบประมาณไปใช้ในการรื้อโครงสร้างราคาน้ำมันให้เป็นธรรมแทน

ด้านความเชื่อมั่นต่อการดำเนินงานของภาครัฐ พบว่ามีประชาชนรวมกว่าร้อยละ 75.85 ที่ระบุว่าไม่เชื่อมั่นต่อรัฐบาลในการแก้ไขวิกฤตครั้งนี้ โดยมองว่าการแก้ปัญหายังติดหล่มความล่าช้าและไม่ตรงจุด รวมถึงการปล่อยให้เกิดการกักตุนเก็งกำไรและการจัดเก็บภาษีที่ซ้ำซ้อน ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าครองชีพของประชาชน

ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ ประธานสถาบันการสร้างชาติ ได้นำเสนอข้อเสนอแนะ 5 ประการเพื่อฝ่าวิกฤต ได้แก่

-ยุติการกู้เงินเพื่อมาอุดหนุนราคาแบบเหวี่ยงแห ซึ่งจะสร้างหนี้สาธารณะในระยะยาว

-ยกเลิกการเก็บภาษีซ้ำซ้อนและรื้อโครงสร้างราคาที่บิดเบือน

-สร้างความโปร่งใสในการตรวจสอบสต็อกน้ำมันผ่านระบบดิจิทัล

-เปลี่ยนนโยบายการช่วยเหลือเป็นการมุ่งเป้าเฉพาะกลุ่มเปราะบาง (Targeted Policy)

-เร่งพัฒนาพลังงานทางเลือกอย่างจริงจังเพื่อลดการพึ่งพาน้ำมันจากต่างประเทศ

ทั้งนี้ ผลสำรวจสรุปภาพรวมว่า แม้ประชาชนจะเข้าใจถึงปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้ แต่ยังคงเรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความรับผิดชอบผ่านการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในโครงสร้างราคาพลังงานของประเทศอย่างยั่งยืน