ระดมพลังความคิด ศูนย์คุณธรรมเปิดเวที ‘The Next HumAnIty’ (เดอะ เน็กซ์ ฮิวแมนนิตี้) จุดประกายสังคมไทย ใช้คุณธรรมกำหนดอนาคตท่ามกลางยุค AI (เอไอ)

คุณหญิงปัทมา ลีสวัสดิ์ตระกูล ประธานกรรมการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) เป็นประธานในพิธีเปิด งานเสวนาใหญ่แห่งปี “The Next HumAnIty  (เดอะ เน็กซ์ ฮิวแมนนิตี้) : กำกับอนาคต AI (เอไอ) กำหนดอนาคตสังคม” ที่ เอสซีบี เน็กซ์  เท็กซ์ ชั้น 4  สยามพารากอน

กิจกรรมครั้งนี้  ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)  จัด ระดมสมองผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขา เพื่อค้นหาคำตอบว่า เราจะกำกับทิศทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI เอไอ) ด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ได้อย่างไร ท่ามกลางยุคที่ เอไอ AI กำลังก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางการเปลี่ยนแปลงของโลก พร้อมเผยผลสำรวจดัชนีชี้วัดคุณธรรมและทุนชีวิตปี 2568 ผ่านเครื่องมือสำคัญ ได้แก่ ดัชนีชี้วัดคุณธรรม 5 ด้าน และทุนชีวิต โดยอ้างอิงจากกลุ่มตัวอย่างกว่า 33,000 คนทั่วประเทศ 

รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม เปิดเผยว่า “จากผลสำรวจ ดัชนีชี้วัดคุณธรรมของคนไทยทั้ง 3 ช่วงวัย (13–24 ปี, 25–40 ปี และ 41 ปีขึ้นไป) อยู่ในระดับ “พอใช้” เฉลี่ย 4.3 คะแนน ขณะที่ดัชนีทุนชีวิตอยู่ในระดับ “ดี” โดยมีคะแนนเฉลี่ยเกือบ 79% โดยเฉพาะกลุ่มวัย 41 ปีขึ้นไปที่มี “พลังตัวตน” โดดเด่นที่สุด ส่วนในระดับภูมิภาค พบว่าภาคตะวันตกมีค่าเฉลี่ยสูงสุด อยู่ในระดับ “ดีมาก” ที่ร้อยละ 80.41 สะท้อนถึงศักยภาพทุนชีวิตที่แข็งแรงและเป็นรากฐานสำคัญในการกำหนดทิศทางสังคมไทยในอนาคต” 

การจัดงานครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างก้าวกระโดดของเทคโนโลยี AI เอไอ ที่ส่งผลกระทบต่อทุกมิติของสังคม ตั้งแต่การทำงาน การใช้ชีวิต ไปจนถึงโครงสร้างเศรษฐกิจ แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างความท้าทายใหม่ๆ ทั้งด้านจริยธรรม ภัยคุกคามทางไซเบอร์จาก Deepfake ดีพเฟก และ AI Phishing เอไอ ฟิชชิ่ง รวมถึงคำถามสำคัญถึงอนาคตของแรงงาน ศูนย์คุณธรรมจึงเห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการสร้างพื้นที่เพื่อพูดคุยและหาแนวทางร่วมกัน เพื่อให้แน่ใจว่าการพัฒนา AI จะเดินหน้าไปบนรากฐานของคุณธรรมและความรับผิดชอบต่อสังคม และเพื่อสะท้อนหัวใจของการเสวนา 

"เรากำลังสร้างคนให้กลายเป็นหุ่นยนต์ หรือสร้างให้เป็นมนุษย์ที่เดินได้กันแน่?" พร้อมชี้ให้เห็น 5 คุณสมบัติของมนุษย์ที่ AI ไม่สามารถเอาชนะได้ คือ ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity ครีเอทิฟวิตี้), แรงบันดาลใจ (Inspiration อินสปายเรชัน), ความใฝ่รู้ (Curiosity คิวริออสซิตี), คุณธรรม (Morality โมแรลลิตี้) และ สายใยรักและความเอื้ออาทร (Loving Care เลิฟวิ่ง แคร์)

ในส่วนของกิจกรรมเสวนา Trends to Watch: Mega Trends Shaping The Next Humanity Mega Trends 2025 (เทรนด์ ทู วอช : เมกะ เทรนด์ แชปปิง เดอะ เน็กซ์ ฮิวแมนนิตี้ เมกะ เทรนด์) : 4 เทรนด์กำหนดอนาคตมนุษยชาติ มี ณัฐกร เวียงอินทร์ Head of Content & Branding, Future Trends หัวหน้าฝ่ายสร้างเนื้อหาและแบรนด์ ของฟิวเจอร์ เทรนด์ สรุป 4 เมกะเทรนด์สำคัญที่ต้องจับตา 

ได้แก่ เอไอ AI ที่มีความรับผิดชอบ (Responsible AI เรสพอนซิเบิล เอไอ) ซึ่งมาพร้อมความท้าทายด้านจริยธรรมและภัยจาก Deepfake ดีพเฟก, และ ความยั่งยืนที่พร้อมรับมือ (Sustainable Resilience ซัสเทนเนเบิล รีซิเลียนซ์) กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ  

นอกจากนี้ยังมีเทรนด์ สังคมอายุยืนอย่างมีคุณภาพ (Longevity ลอนเจฟวิตี) ที่เน้นการมีสุขภาพกายและใจที่ดี และ ผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics จีโอโพลิติก) ที่บีบให้ภาคเกษตรไทยต้องเร่งนำเทคโนโลยีมาปรับใช้เพื่อความอยู่รอด

เวทีเสวนา “Deep Dive Panel: AI at Work” (ดีพ ไดฟ์ พาเนล : เอไอ แอด เวิร์ค ) โดยมี แทนพงศ์ สุคนธ์พานิช CPO ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายผลิตภัณฑ์ จากฟิวเจอร์สกิล FutureSkill และ ปฤณ จำเริญพานิช Co-Founder & CEO of AEIOU ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ของ เออีไอโอยู ได้ให้ข้อสรุปสำคัญสำหรับคนทำงานยุคใหม่ โดยชี้ว่ามนุษย์ต้องปล่อยให้ AI (เอไอ) จัดการงานที่เน้นปริมาณ และความรวดเร็ว (Scale & Speed สเกล แินด์ สปีด) แล้วหันมาสร้างคุณค่าในงานที่ต้องใช้ความรู้สึก และจิตวิญญาณ (Sense & Soul เซนส์ แอนด์ โซล) และความเป็นมนุษย์ และต้องหันกลับมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาตัวเองในเรื่องต่างๆ 

โดย ปฤณย้ำว่าทางรอดคือการพัฒนาตนเองให้ ‘สูงกว่าค่าเฉลี่ย’ ที่ AI เอไอ ทำได้ ขณะที่ แทนพงศ์แนะให้ทุกคนเป็น ‘คนขับ AI’ (AI Driver เอไอ ไดร์พเวอร์) ที่รู้เท่าทันข้อจำกัดและใช้งานอย่างมีวิจารณญาณ ไม่ใช่แค่ ‘ผู้โดยสาร’ (AI Passengerทเอไอ พาสเซนเจอร์) ที่คัดลอกไปใช้ โดยสรุป AI (เอไอ) คือเครื่องมือที่เร่งให้มนุษย์ต้องพัฒนาตนเองให้เก่งขึ้นเพื่อสร้างคุณค่าที่เทคโนโลยีไม่อาจทดแทนได้

ต่อเนื่องด้วยเวที Digital Wisdom: Digital Shield Building AI Literacy for All Generations ดิจิตอล วิสดอม : ดิจิตอล ชิล บิวดิ้ง เอไอ ลิทเทอเรซี ฟอร์ ออล เจนเนอเรชันส์ โดย ทิพย์พิมล เกียรติวาทีรัตนะ Founder and Editor-in-Chief of Mutual ผู้ก่อตั้งและบรรณาธิการบริหาร ของ มิวชวล และ รศ. ดร. เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ ได้มอบแนวคิดสำคัญในการสร้างเกราะป้องกันดิจิทัล โดยย้ำว่าทุกคนต้องเริ่มจากการมี วิจารณญาณ และ หลักศีลธรรมในใจ เพื่อรู้เท่าทันข้อมูล พร้อมค้นหา ‘เสียงของตัวเอง’ ให้เจอเพื่อสร้างอัตลักษณ์ที่ชัดเจน การเข้าใจจุดแข็ง-จุดอ่อนของ AI เอไอ จะทำให้เราสามารถ ‘นำ’ เทคโนโลยีมาใช้ได้ แทนที่จะถูกชักจูง ท้ายที่สุด เกราะป้องกันที่ดีที่สุดคือการกลับมาให้คุณค่ากับ ความไม่สมบูรณ์แบบ และ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI เอไอ ไม่มีวันทดแทนได้

ตบท้ายด้วย ผศ. นพ. จิรยศ จินตนาดิลก จากโรงพยาบาลเมดพาร์ค MedPark Hospital และ อิ๊ก-กัญจน์ภัสสร สุริยาแสงเพ็ชร์ CEO & Founder of ooca ผู้บริหารสูงสุดและผู้ก่อตั้งของอูก้า ที่ร่วมเสวนาในเรื่อง AI เอไอ มีบทบาทในการช่วยพลิกโฉมคนสูงวัยของคนไทย ในการดูแลตัวเองให้อายุยืนอย่างมีคุณภาพ ทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจ ในทิศทาง “Longevity Tech: AI for Healthy Aging Society ลองจีวิตี เทค : เอไอ ฟอร์ เฮลท์ เอจิง โซไซตี้  เจาะลึกบทบาทของ AI เอไอ กับการสร้างสังคมอายุยืนอย่างมีคุณภาพ” อนาคตสุขภาพที่ AI เอไอ เข้ามามีบทบาทสำคัญ 

โดยปัจจุบัน AI เอไอ ได้เป็นผู้ช่วยแก้ปัญหาที่จับต้องได้ เช่น การนอนไม่หลับ (Insomnia อืนซอมเนีย) และความเหงา แต่ยังต้องมีมนุษย์กำกับดูแล หัวใจสำคัญของเทคโนโลยีไม่ใช่แค่การยืดอายุขัย (Life Span ไลฟ์ สแพน) แต่คือการเพิ่มช่วงเวลาของการมีสุขภาพที่ดี (Health Span เฮลท์ สแพน) ขณะที่อนาคตอาจได้เห็น AI เป็นเพื่อนคู่คิดหรือคู่ชีวิต อย่างไรก็ตาม ทั้งสองท่านทิ้งท้ายตรงกันว่า การลงทุนที่ดีที่สุดคือการดูแลสุขภาพและพัฒนาความรู้ของตนเองตั้งแต่วันนี้ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต

การจัดงาน “The Next HumAnIty” (เดอะ เน็กซ์ ฮิวแมนนิตี้) ครั้งนี้ไม่เพียงเป็นเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองด้านเทคโนโลยีและคุณธรรม แต่ยังเป็นสัญญาณสำคัญว่าการพัฒนา AI เอไอ จะเดินไปในทิศทางใด ขึ้นอยู่กับการเลือกของมนุษย์ทุกคน หากสังคมร่วมกันนำคุณธรรมมาเป็นเข็มทิศ เทคโนโลยีที่ทรงพลังเช่น AI เอไอ ก็จะกลายเป็นพลังสร้างอนาคตที่ยั่งยืนและมีความหมายร่วมกัน