เสียงสะท้อนจากพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังดังขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะจากประชาชนที่กำลังเผชิญกับปัญหาสังคมและเศรษฐกิจที่รุมเร้า หนึ่งในนั้นคือ นางรัชดา เมาะมุสอ ชาวอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา ผู้ซึ่งออกมาแสดงความกังวลอย่างยิ่งในฐานะคนที่เป็นแม่ ต่อสถานการณ์ปัญหายาเสพติดที่ดูเหมือนจะทวีความรุนแรงขึ้น

นางรัชดาตั้งคำถามถึงนโยบายของรัฐบาลที่เกี่ยวข้องกับการเปิดเสรีกระท่อม ที่ส่งผลให้เยาวชนเข้าถึงยาเสพติดได้ง่ายกว่าในอดีตมาก จากที่เคยต้องหลบซ่อน กลับกลายเป็นเรื่องปกติที่พบเห็นได้ทั่วไปตามชุมชนและในพื้นที่สาธารณะ ปรากฏการณ์นี้ทำให้เธอมองว่าความพยายามในการป้องกันปัญหายาเสพติดที่ผ่านมาดูเหมือนจะสูญเปล่า เนื่องจากเด็กและเยาวชนสามารถอ้างได้ว่าสิ่งที่ทำนั้นไม่ผิดกฎหมาย

ความรู้สึก "บั่นทอนกำลังใจ" ของคนทำงาน

นางรัชดาเปิดเผยความรู้สึกว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ "บั่นทอนกำลังใจ" ทั้งของตัวเธอเองและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เธอมองว่าการที่เจ้าหน้าที่ตำรวจต้องจับกุมผู้กระทำผิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยที่ปัญหาที่แท้จริงไม่ได้รับการแก้ไขนั้นเป็นเรื่องที่น่าเหนื่อยหน่าย

จากประสบการณ์ส่วนตัวของนางรัชดาที่เคยมีลูกซึ่งติดยาเสพติด เธอเล่าว่า จุดเริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ ปัญหาไม่ได้เริ่มจากยาเสพติดรุนแรง แต่เริ่มจากพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ของเด็กวัยรุ่น มักใช้เด็กไปซื้อ น้ำแข้งโต้ก ส่วนผสมน้ำกระท่อม แล้วค่อยๆ ลามไปสู่การลองบุหรี่ และมีคนมาชักชวนจนนำไปสู่ยาเสพติดอื่นๆ ทั้งน้ำกระท่อม ยาบ้าและยาไอซ์

การปกป้องที่ผิดทางคือปัจจัยสำคัญ  เธอมองว่าพ่อแม่หลายคนพยายามปกป้องลูกจนเกินไป ทำให้การแก้ไขปัญหายากขึ้น  บทบาทของสังคมก็ต้องหนุ่นเสริม หากคนในชุมชนเห็นว่ามีเด็กที่กำลังหลงผิด ควรช่วยกันตักเตือนและดูแล ไม่ใช่แค่เอาตัวรอดหรือเอาไปนินทา ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้การแก้ปัญหาไม่คืบหน้า

นางรัชดาเรียกร้องให้รัฐบาลใหม่พิจารณา ให้กระท่อมเป็นพืชควบคุม อีกครั้ง เพื่อเป็นมาตรการป้องกันไม่ให้ปัญหายาเสพติดลุกลามไปมากกว่านี้ ซึ่งข้อเรียกร้องนี้เกิดขึ้นในขณะที่ประชาชนตั้งความหวังกับรัฐบาลใหม่ 

นอกจากนี้ ประชาชนในพื้นที่ยังได้ตั้งคำถามถึงความคืบหน้าของกระบวนการพูดคุยสันติภาพและปัญหาเศรษฐกิจที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะสถานการณ์ปากท้องของชาวบ้านที่แย่ลงจนหลายคนต้องตัดสินใจเดินทางไปทำงานในประเทศมาเลเซีย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาเศรษฐกิจยังคงเป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตประจำวันของพวกเขา

การรณรงค์ต่อต้านยาเสพติดในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังได้รับแรงหนุนจากเสียงเล็กๆ แต่ทรงพลังของคนในชุมชนที่พร้อมจะลุกขึ้นยืนหยัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากปฏิบัติการ "120 วันวาระพืชกระท่อม" ที่ริเริ่มขึ้นตามนโยบายของ พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง รักษาการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และมี พ.ต.ท. วรรณพงษ์ คชรักษ์ เลขาธิการ ศอ.บต. ร่วมกับ นายธีรวิทย์ เฑียรฆโรจน์ ผอ.กสม. เป็นแกนนำในการขับเคลื่อนหลัก  การเคลื่อนไหวนี้ถือเป็นปรากฏการณ์ที่สะท้อนถึงเจตนารมณ์อันแรงกล้าของประชาชนที่จะร่วมกันปฏิเสธพืชกระท่อมและปกป้องลูกหลานจากภัยคุกคามของยาเสพติดอย่างแท้จริง

ตอริก สหสันติวรกุล รายงาน