ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนนำทีมลงพื้นที่ลุยสำรวจโบราณสถานครั้งสำคัญ หลังชาวบ้านและครูโพสต์โซเชียลพบเจดีย์ร้างยุคล้านนาอายุกว่า 400 ปีจมป่าลึกบ้านไม้ฮุง พร้อมสั่งขยายผลตรวจ "วงกลมหินโบราณ" เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยเวียงหล้า มอบหมายหน่วยงานท้องถิ่นเร่งประเมินสภาพพื้นที่และเตรียมประสานกรมศิลปากรวางแผนอนุรักษ์ ยกระดับเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นเอกก่อนการก่อตั้งเมือง

เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วย นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำกำลังหัวหน้าส่วนราชการ นายอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน นายอำเภอขุนยวม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมลงพื้นที่สำรวจและติดตามตรวจสอบข้อมูลโบราณสถานสำคัญในพื้นที่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน และอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อรวบรวมหลักฐานและวางแนวทางอนุรักษ์อย่างเร่งด่วน

สำหรับการลงพื้นที่จุดแรก ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนพร้อมคณะได้เดินทางไปยัง บ้านไม้ฮุง ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ภายหลังจากได้รับรายงานข้อมูลจากผู้ใหญ่บ้าน ชาวบ้านในพื้นที่ ตลอดจนคณะครู ซึ่งได้มีการเผยแพร่ภาพและข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ (Facebook) เกี่ยวกับการค้นพบกลุ่มโบราณสถานเจดีย์ร้างในยุคสมัยล้านนาที่มีอายุเก่าแก่ไม่น้อยกว่า 400 ปี

แต่ยังคงหลงเหลือรูปทรงทางสถาปัตยกรรมให้เห็นได้อย่างชัดเจน โดยจากการตรวจสอบพบกลุ่มโบราณสถานลักษณะรูปแบบสถูปจำนวน 2 องค์ ซึ่งองค์ที่ 1 ชาวบ้านเรียกว่า "ดอยกองมูบ้านไม้ฮุง" และองค์ที่ 2 เรียกว่า "ดอยกองมูคำเซิง" นอกจากนี้ยังพบโบราณสถานรูปแบบอาคารอีกจำนวน 1 หลัง รวมทั้งร่องรอยอาคารเก่ากระจายตัวอยู่ตลอดเส้นทางสำรวจ ซึ่งถือเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงถึงการตั้งถิ่นฐานและอารยธรรมโบราณที่มีมาก่อนการก่อตั้งจังหวัดแม่ฮ่องสอน

ต่อมา นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้นำคณะเดินทางต่อไปยังสำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยเวียงหล้า ตำบลขุนยวม อำเภอขุนยวม เพื่อเดินเท้าศึกษาเส้นทางธรรมชาติและเข้าสำรวจพื้นที่แหล่งโบราณคดี "วงกลมหิน" หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "วงตีไก่" ซึ่งพบร่องรอยการจัดวางหินเป็นวงกลมกระจายตัวอยู่หลายจุด โดยวงที่ใหญ่ที่สุดมีเส้นผ่าศูนย์กลางกว้างถึง 10 เมตร และ 12 เมตร คาดว่าเป็นร่องรอยอารยธรรมของกลุ่มคนในอดีตที่เคยอาศัยอยู่ในพื้นที่แห่งนี้ ทั้งนี้ ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งรวบรวมข้อมูลเบื้องต้นเพื่อประเมินสภาพพื้นที่ พร้อมเตรียมประสานงานไปยังกรมศิลปากรเพื่อร่วมวางแผนดูแลรักษาและพัฒนาแหล่งโบราณสถานของจังหวัดแม่ฮ่องสอนให้คงคุณค่าอย่างยั่งยืนต่อไป