ทำความรู้จัก “พระที่นั่งพิมานรัตยา” พระวิมานสูงค่าทิศใต้พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท สถานที่ประดิษฐานพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ เผยอดีตทำหน้าที่เป็นสถานที่ถวายสรงพระบรมศพและพระศพบูรพกษัตริย์-พระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูงมาโดยตลอด แต่ครั้งนี้จารึกสถิติมหากุศล เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ใช้ประดิษฐานพระศพเป็นการถาวร เปิดให้ประชาชนเข้ากราบสักการะหลังครบกำหนดทรงบำเพ็ญพระราชกุศล 15 วัน

ภายหลังจากที่สำนักพระราชวังมีแถลงการณ์แจ้งข่าวการสิ้นพระชนม์ของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และได้มีประกาศกำหนดการพระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระศพอย่างเป็นทางการ หนึ่งในรายละเอียดราชประเพณีที่ประชาชนและนักประวัติศาสตร์ให้ความสนใจอย่างสูงสุด คือการประกาศประดิษฐานพระศพ ณ “พระที่นั่งพิมานรัตยา” ภายในพระบรมมหาราชวัง ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์สำคัญครั้งประวัติศาสตร์ของราชสำนักไทยในการเปลี่ยนผ่านธรรมเนียมปฏิบัติโบราณขัตติยราชประเพณี

สำหรับ “พระที่นั่งพิมานรัตยา” ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ภายหลังเกิดเหตุการณ์เพลิงไหม้พระมหาปราสาทในปี พ.ศ. 2332 ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมไทยชั้นสูง ก่ออิฐถือปูนยกพื้นสูง หลังคาทรงไทยซ้อนสามชั้นมุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ หน้าบันจำหลักรูปพระพรหมทรงหงส์ล้อมรอบด้วยลายกระหนกเครือเถาอย่างวิจิตรบรรจง โดยมีโครงสร้างเชื่อมต่อกับพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทด้วยอาคารที่เรียกว่า “มุขกระสัน” ซึ่งในอดีตใช้เป็นพระวิมานที่ประทับของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในชั้นสูง

ในแง่ของบทบาทเชิงราชประเพณี พระที่นั่งพิมานรัตยาเป็นสถานที่สำคัญยิ่งในพระราชพิธีเกี่ยวกับพระบรมศพและพระศพ โดยใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีสรงพระบรมศพและพระราชทานน้ำสรงพระศพของพระมหากษัตริย์และพระอัครมเหสีหลายพระองค์ในอดีต อาทิ พระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง, พระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8), พระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ ในรัชกาลที่ 7, พระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ, พระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) และล่าสุดคือพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในปี พ.ศ. 2568

อย่างไรก็ตาม ในอดีตที่ผ่านมาพระที่นั่งแห่งนี้ไม่เคยมีหลักฐานการใช้เป็นสถานที่ประดิษฐานพระศพของพระบรมวงศานุวงศ์เป็นการถาวรหลังจากเสร็จสิ้นพิธีสรงน้ำพระศพ การประดิษฐานพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ณ พระที่นั่งพิมานรัตยาในครั้งนี้ จึงถือเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์หน้าใหม่ และเป็นสถานที่สำคัญที่สำนักพระราชวังจะเปิดโอกาสให้ประชาชนและพสกนิกรชาวไทยได้เดินทางเข้าถวายสักการะพระศพตามพระบรมราชานุญาต ภายหลังจากการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลครบ 15 วันตามลำดับต่อไป