ผู้เชี่ยวชาญเตือนภัยเพลิงไหม้แบบ Smoke Ignition อันตรายสูงสุด โอกาสรอดชีวิตต่ำ ยกอุทาหรณ์เหตุโรงเบียร์ดัง ลาดพร้าว และ Mountain B พร้อมแนะแนวทางเอาชีวิตรอด

วันที่ 24 กรกฎาคม 2569 พ.ต.ท. ดร. บัณฑิต ประดับสุข สถาปนิกและนักวิชาการอิสระ ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเพลิงไหม้ ได้จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้พร้อมทั้งสาธิตจำลองเหตุการณ์การเกิดเพลิงไหม้ 3 รูปแบบ เพื่อเตือนภัยและถอดบทเรียนจากกรณีศึกษาสำคัญในอดีต โดยเฉพาะเหตุการณ์เพลิงไหม้โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตสูงถึง 35 ราย

พ.ต.ท. ดร. บัณฑิต เปิดเผยว่า เหตุการณ์ที่โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว เป็นการเกิดเพลิงไหม้รูปแบบ Smoke Ignition ซึ่งเกิดจากการสะสมของกลุ่มควันที่เป็นก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในปริมาณมาก ประกอบกับสภาพแวดล้อมที่เป็นพื้นที่ปิด เมื่อก๊าซสะสมจนได้ที่จึงทำปฏิกิริยากับออกซิเจนและความร้อนภายในอาคาร ส่งผลให้กลุ่มควันกลายเป็นประกายไฟและลุกลามอย่างรุนแรงทันที ซึ่งมีลักษณะการเกิดเช่นเดียวกับเหตุการณ์เพลิงไหม้ผับเมาเท่นบี จังหวัดชลบุรี โดยการเกิดเพลิงไหม้รูปแบบนี้ถือว่ามีโอกาสรอดชีวิตน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับรูปแบบอื่น

นอกจากนี้ ยังได้อธิบายถึงรูปแบบการเกิดเพลิงไหม้อีก 2 ประเภท ได้แก่ Flashover ซึ่งพบได้ทั่วไปในสถานบันเทิงและโรงงาน เกิดจากวัสดุสิ่งของภายในห้องติดไฟพร้อมกันจากความร้อนสะสมในเวลารวดเร็ว เช่นเดียวกับเหตุการณ์ที่ซานติก้าผับ และ Backdraft ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ระเบิดอย่างรุนแรงเมื่ออากาศหรือออกซิเจนไหลเข้าสู่พื้นที่ปิดที่มีควันและก๊าซร้อนสะสมอยู่ หลังจากไฟเริ่มมอดลงเพราะขาดออกซิเจน ซึ่งรูปแบบนี้เกิดขึ้นได้ยากในประเทศไทย

ในการอบรม เจ้าหน้าที่ได้ทำการสาธิตจำลองเหตุการณ์เพลิงไหม้ทั้ง 3 รูปแบบภายในตู้คอนเทนเนอร์ โดย Flashover สังเกตเห็นแสงเพลิงเกิดขึ้นก่อนกลุ่มควันสีเทา อุณหภูมิสูงถึง 600 ถึง 800 องศาเซลเซียส, Backdraft ไฟค่อยๆ คุมพื้นที่และกินออกซิเจน เมื่อมีการเปิดประตู อากาศภายนอกเข้ากระทบ ไฟจะพุ่งทะลักออกมาพร้อมควันสีดำจำนวนมาก และ Smoke Ignition จำลองพื้นที่ปิดด้วยการติดไม้อัด พบกลุ่มควันสีเทาพวยพุ่งออกมาก่อนเป็นจำนวนมาก แล้วจึงเกิดแสงเพลิงลุกโชนตามมาอย่างรวดเร็ว

สำหรับกรณีการตรวจพบสารไซยาไนด์ในร่างกายผู้เสียชีวิต ผู้เชี่ยวชาญชี้แจงว่าเป็นผลมาจากวัสดุตกแต่งภายในร้าน เช่น ยาง หรือไม้อัด ที่เมื่อถูกความร้อนสูงจะระเหยกลายเป็นสารไซยาไนด์ที่เป็นพิษร้ายแรง พร้อมกันนี้ พ.ต.ท. ดร. บัณฑิต ได้แนะนำข้อปฏิบัติในการเอาชีวิตรอดหากตกอยู่ในสถานการณ์เพลิงไหม้ว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องตั้งสติ และใช้วิธีคลานต่ำ เนื่องจากออกซิเจนจะยังคงลอยตัวอยู่ในระดับต่ำใกล้พื้นผิว ทั้งนี้ หากเปรียบเทียบในเชิงโอกาสการหนีรอด เหตุการณ์แบบ Flashover ยังคงมีโอกาสรอดชีวิตมากกว่าเหตุการณ์แบบ Smoke Ignition อย่างเห็นได้ชัด