เวทีถกโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี ร้อนระอุ หลังหลายภาคส่วนประสานเสียงตั้งข้อสังเกตความคุ้มค่าด้านการเกษตรในท้องถิ่น ด้านมูลนิธิสืบนาคะเสถียรเตรียมรวบรวมข้อมูลยื่นศาลปกครองขอระงับโครงการ หวั่นผลกระทบสิ่งแวดล้อมและแนวเขตป่าไม้หลังอุทยานฯ เปิดข้อมูลพบความแตกต่างจากกรมชลประทาน ทั้งชนิดผืนป่าและตัวเลขประชากรช้างป่า ขณะที่กลุ่มดั้งเดิมในพื้นที่ย้ำชัดไม่ค้านการพัฒนาแต่ต้องวางระบบท่อส่งน้ำให้เกษตรกรในพื้นที่ได้ประโยชน์จริง ไม่ใช่เอื้อภาคอุตสาหกรรม

(20 พฤษภาคม 2569) – โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี กำลังเป็นประเด็นถกเถียงอย่างกว้างขวางในพื้นที่ ภายหลังชาวบ้านตำบลขุนซ่อง ออกมาสะท้อนความกังวลใจเกี่ยวกับแผนงานการขอคืนพื้นที่ทำกินประเภท ภ.บ.ท.5 ซึ่งอยู่ในการกำกับดูแลของกรมป่าไม้ และบางส่วนคาบเกี่ยวในเขตอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น โดยเกษตรกรในท้องถิ่นแสดงความกังวลเรื่องความชัดเจนในการเวนคืนที่ดิน เนื่องจากส่งผลกระทบต่อแผนการปลูกพืชผลทางการเกษตรในระยะยาว จึงต้องการให้หน่วยงานเจ้าของโครงการจัดประชุมชี้แจงกรอบเวลาที่แน่ชัด ประกอบกับชาวบ้านระบุว่า ปัจจุบันในพื้นที่มีอ่างเก็บน้ำอยู่แล้วถึง 4 แห่ง แต่เกษตรกรในพื้นที่กลับได้รับประโยชน์ค่อนข้างน้อย ส่งผลให้เกิดกระแสเรียกร้องให้มีการทบทวนสัดส่วนการกระจายน้ำให้แก่คนในท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม

นายจีรพันธ์ รำพึง ผู้ก่อตั้งกลุ่มชุมชนดั้งเดิมแก่งหางแมวและคนต้นน้ำตะวันออก เปิดเผยว่า ทางกลุ่มไม่ได้มีเจตนาคัดค้านการสร้างอ่างเก็บน้ำ เนื่องจากเข้าใจดีว่าเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดจันทบุรีหลายจุดยังคงเผชิญภาวะภัยแล้ง แต่มีเงื่อนไขสำคัญคือหากมีการก่อสร้าง จะต้องมีการวางระบบท่อส่งน้ำผ่านเข้าสู่พื้นที่ตำบลเพื่อให้ภาคการเกษตรได้ใช้ประโยชน์อย่างแท้จริง ไม่ใช่ส่งต่อน้ำไปรองรับภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ใกล้เคียงเพียงอย่างเดียว โดยระบุว่าพื้นที่โครงการเดิมเป็นลานสัมปทานไม้เก่าซึ่งปัจจุบันกลายสภาพเป็นสวนยางพาราและสวนปาล์มน้ำมันของชาวบ้าน จึงเชื่อว่าผลกระทบในมิติดังกล่าวอาจจะไม่รุนแรงนักหากมีการบริหารจัดการที่ดี

อย่างไรก็ตาม โครงการดังกล่าวกลับถูกตั้งคำถามอย่างหนักจากองค์กรด้านสิ่งแวดล้อม โดย นางสาวอรยุภา สังขมาน เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ระบุว่า จากการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) ของกรมชลประทาน ซึ่งเคยผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ตั้งแต่วันที่ 21 มิถุนายน 2564 นั้น พบว่าตัวโครงการจะทำให้มีพื้นที่น้ำท่วมถึงในเขตป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นรวมกว่า 14,500 ไร่ เพื่อกักเก็บน้ำในระดับความจุ 130 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งทางมูลนิธิฯ ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อมูลพบความขัดแย้งเชิงสถิติ จึงอยู่ในระหว่างรวบรวมหลักฐานเพื่อเตรียมยื่นฟ้องต่อศาลปกครองในการขอให้มีคำสั่งระงับโครงการไว้ชั่วคราว เพื่อตรวจสอบความโปร่งใสของข้อมูลสิ่งแวดล้อม

รายงานข่าวโดย สมนึก กรมภักดิ์