วันที่ 3 ก.ค.68 กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) เปิดปฏิบัติการเข้าตรวจค้น 4 จุดเป้าหมายในกรุงเทพมหานคร หนึ่งในนั้นคือบริษัทที่ปรึกษาด้านการต่อใบอนุญาตแรงงานต่างด้าวในเขตคลองสามวา ซึ่งต้องสงสัยว่าเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการเรียกเก็บเงิน "หัวคิว" จากแรงงานกัมพูชาจำนวนกว่า 200,000 รายทั่วประเทศ รายละ 2,500 บาท อ้างเป็นค่าดำเนินการต่อใบอนุญาตผ่านระบบออนไลน์ คาดการณ์ว่าขบวนการนี้มีเงินหมุนเวียนกว่า 700 ล้านบาท และหากรวมแรงงานทั้ง 4 สัญชาติ (กัมพูชา ลาว เมียนมา เวียดนาม) อาจสูงถึง 6,000 ล้านบาท

พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ อธิบดี DSI เปิดเผยว่า ขบวนการนี้อ้างว่า หากแรงงานไม่ยอมจ่ายเงิน 2,500 บาท การต่อใบอนุญาตออนไลน์จะไม่สามารถดำเนินการได้ ทำให้แรงงานกังวลว่าจะไม่ได้รับเอกสารสำคัญสำหรับการตรวจสุขภาพ ประกันสังคม หรือการขอต่อวีซ่า เส้นทางการเงินพบการโอนเงินจำนวนหนึ่งจากฝั่งไทยไปยังเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกัมพูชาประมาณ 2-3 ราย ตลอดปี 2567-2568 โดยมีเงินหมุนเวียนเบื้องต้นกว่าร้อยล้านบาท และบางส่วนมีการโอนวนกลับมายังบุคคลไทยที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งเข้าข่ายความผิดฐานฟอกเงิน DSI เตรียมขยายผลสืบสวนเพื่อพิสูจน์ความเชื่อมโยงกับเจ้าหน้าที่กระทรวงแรงงานของไทยที่อาจสนับสนุนเจ้าหน้าที่กัมพูชา

จุดเริ่มต้นของขบวนการและผลกระทบต่อแรงงาน

ขบวนการนี้เริ่มดำเนินการตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2567 หลังกระทรวงแรงงานของไทยได้ออกประกาศผ่อนผันให้มีการต่อใบอนุญาตทำงานแก่แรงงานต่างด้าว 4 สัญชาติ (เมียนมา กัมพูชา ลาว เวียดนาม) ที่จะครบกำหนดในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2568 โดยกำหนดเงื่อนไขใหม่ว่าต้องได้รับการรับรองจากสถานทูตและนายหน้าจัดหางานจากประเทศต้นทางก่อน ทำให้เกิดช่องว่างให้ขบวนการนี้เข้ามาเรียกรับเงินเพิ่มเติมจากค่าใช้จ่ายปกติที่ราชการกำหนด แรงงานต่างด้าวที่ได้รับค่าจ้างเพียงวันละ 300-400 บาท ต้องแบกรับภาระค่าหัวคิวนี้ สร้างความเดือดร้อนอย่างมาก

พ.ต.ต.ยุทธนา ระบุว่า จากจำนวนแรงงานกัมพูชาที่ต่อใบอนุญาตไปแล้วกว่า 180,000 ราย ทำให้มีเงินที่เกี่ยวข้องประมาณ 300-400 ล้านบาท หากมีการรีดไถครบทุกคนจะสูงถึง 700 ล้านบาทสำหรับแรงงานกัมพูชาเพียงสัญชาติเดียว

เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม เวลา 13.30 น. พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ พร้อมด้วย ร.ต.อ.ทินวุฒิ สีละพัฒน์ ผอ.กองกิจการต่างประเทศและคดีอาชญากรรมระหว่างประเทศ และคณะเจ้าหน้าที่ DSI ได้นำกำลังเข้าตรวจค้น บริษัท เอ เอ แอดวานซ์ เซอร์วิส จำกัด ในหมู่บ้านเค.ซี. รามอินทรา 7 และอีก 3 จุด ในถนนแจ้งวัฒนะ โดยเบื้องต้นได้สอบปากคำเจ้าของบริษัทและพนักงานไปแล้ว 2 ราย พ.ต.ท.ธนวัฒน์ วงศ์อนันต์ชัย ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านคดีพิเศษ เผยว่า ได้ตรวจยึดพยานเอกสารจำนวนมาก อาทิ หลักฐานการต่อใบอนุญาตแรงงานต่างด้าว และเอกสารอนุมัติ ซึ่งเชื่อว่ายังคงมีเอกสารกระจายอยู่ตามสำนักงานอื่น ๆ อีกมาก

DSI ได้รับเรื่องร้องเรียนจาก "กลุ่มนายจ้าง" ที่ได้รับความเดือดร้อนจากพฤติการณ์ดังกล่าว ซึ่งพบว่ามีการแจ้งให้โอนเงินส่วนต่าง 2,500 บาทผ่านบัญชีม้า หากไม่จ่ายก็จะไม่ได้รับการอนุมัติ สร้างความหวาดกลัวให้แรงงาน และเป็นความเสียหายต่อนายจ้างและบริษัทผู้รับจ้างด้วย

DSI คาดว่ามีผู้เกี่ยวข้องในขบวนการนี้มากกว่า 10 ราย กระจายในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ส่วนบัญชีม้าที่ใช้พบทั้งของคนต่างด้าวและคนไทย DSI จะเร่งรวบรวมรายการเดินบัญชีจากธนาคารต่าง ๆ เพื่อขยายผลต่อไป รวมถึงสืบสวนความเชื่อมโยงกับเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการจนถึงระดับผู้อนุมัติในกระทรวงแรงงานทั้งของไทยและกัมพูชา