สภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรี นำโดย นายไชยวิทย์ บัวงาม ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรี ยื่นข้อเสนอขอให้ภาครัฐชะลอการเข้าร่วมอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) หลังบริษัทเอกชนยื่นขอจดสิทธิบัตรคุ้มครองพันธุ์พืชกระเพรา 4 สายพันธุ์ หวั่นซ้ำรอยวิกฤตปลาหมอคางดำ และกระทบสิทธิเกษตรกรรายย่อยในการเก็บเมล็ดพันธุ์ขยายต่อ ด้านนายกสมาคมผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย จ.ราชบุรี วอนหน่วยงานตรวจสอบที่มา DNA ให้ชัดเจน ไม่ให้กระทบสายพันธุ์พื้นบ้าน

24 ต.ค. 2569 - จากกรณีบริษัทเอกชนยื่นขอขึ้นทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชกระเพรา 4 สายพันธุ์ จนสร้างความวิตกกังวลให้แก่เกษตรกรทั่วประเทศถึงสิทธิในการปลูกและขยายพันธุ์ หากประเทศไทยตัดสินใจเข้าร่วมอนุสัญญา UPOV 1991 ซึ่งจะขยายสิทธิให้บริษัทเอกชนจำกัดสิทธิเกษตรกรในการเก็บและแบ่งปันเมล็ดพันธุ์

นายไชยวิทย์ บัวงาม ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรี และสมาชิกสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า มติที่ประชุมสภาเกษตรกรฯ ณ จ.พิษณุโลก เห็นพ้องให้ภาครัฐชะลอทิศทาง UPOV 1991 ออกไปก่อน เพื่อตั้งคณะกรรมการศึกษาวิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียอย่างรอบด้าน พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงงานวิจัยปรับปรุงพันธุ์พืชว่าใช้นวัตกรรมและงบประมาณจากภาษีประชาชนหรือไม่ ทั้งนี้หวั่นเกรงว่าสายพันธุ์กระเพราพื้นบ้านที่ตกทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษจะค่อยๆ สูญสิ้นไป หากเอกชนผูกขาดตลาดเช่นเดียวกับพันธุ์ข้าวโพดและพืชผักอื่นๆ

ขณะที่ นายประกอบ ทรัพย์ยอดแก้ว นายกสมาคมผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย จ.ราชบุรี ในฐานะเกษตรกรผู้ใช้ใบกระเพราเป็นส่วนประกอบปรุงอาหารเมนูกุ้ง ให้มุมมองว่า เห็นด้วยกับการพัฒนาทางวิชาการ แต่ต้องระวังผลกระทบดั่งกรณี "ปลาหมอคางดำ" ที่ปล่อยทิ้งภาระไว้กับเกษตรกร จึงอยากฝากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบโครงสร้าง DNA ของกระเพราสายพันธุ์ใหม่ว่านำมาจากฐานพันธุ์พืชพื้นบ้านของไทยหรือไม่ เพื่อปกป้องเอกสิทธิ์และวิถีชีวิตของเกษตรกรรากหญ้าต่อไป